Słyszysz, że na zimę warto przestawić okna w tryb zimowy, sięgasz po klucz imbusowy i okazuje się, że nie wiesz, czy Twoje okna w ogóle taką funkcję mają. To częsta sytuacja. Tryb zimowy nie jest cechą każdego okna. Zależy od okuć, czyli mechanizmu ukrytego w skrzydle. W tym poradniku tłumaczymy, które okna mają regulację docisku, jak to rozpoznać i co zrobić, gdy jej brakuje.
Czym jest tryb zimowy w oknie
Tryb zimowy to nic innego niż mocniejszy docisk skrzydła do ramy. Skrzydło dociska wtedy uszczelkę nieco silniej, więc przez okno przedostaje się mniej zimnego powietrza. Latem ustawia się docisk słabszy, żeby uszczelka mniej się zgniatała i dłużej zachowała sprężystość.
Za regulację odpowiadają rolki mimośrodowe (po angielsku nazywane czasem zaczepami), ukryte na bocznej krawędzi skrzydła. Obrót rolki o kilka milimetrów zmienia siłę docisku. To cecha samych okuć, a nie szyby czy profilu. Dlatego dwa pozornie identyczne okna mogą mieć różne możliwości regulacji.
Które okna mają tryb zimowy, a które nie
Okna z nowoczesnymi okuciami obwiedniowymi
Większość okien rozwierno-uchylnych z PCV i drewna z ostatnich kilkunastu lat ma okucia obwiedniowe z regulowanymi rolkami (cecha). Pozwalają one zmieniać docisk (zaleta), więc możesz dopasować szczelność do pory roku (korzyść). To dziś standard u czołowych producentów okuć.
Okna starsze i tańsze
Okna sprzed dwudziestu lat oraz najtańsze modele bywają wyposażone w rolki bez możliwości regulacji. Docisk jest wtedy ustawiony fabrycznie na jeden poziom. Takie okno działa poprawnie, ale nie przełączysz go w tryb zimowy.
Okna nietypowe
Okna stałe (nieotwierane), niektóre okna uchylne oraz część okien drewnianych skrzynkowych w starym budownictwie również nie mają tej funkcji. W ich przypadku o szczelności decyduje stan uszczelek, a nie regulacja rolek.
Jak sprawdzić, czy Twoje okno ma tryb zimowy
Sprawdzenie zajmuje kilka minut i nie wymaga demontażu.
Krok 1. Otwórz skrzydło i obejrzyj jego boczną krawędź, tę od strony zawiasów i klamki.
Krok 2. Poszukaj owalnych lub okrągłych rolek (bolców), które wchodzą w zaczepy na ramie po zamknięciu okna.
Krok 3. Przyjrzyj się rolce z bliska. Jeśli ma nacięcie pod imbus, gniazdo pod klucz lub kropkę albo kreskę na powierzchni, to znak, że jest regulowana.
Krok 4. Gładka rolka bez żadnego oznaczenia zwykle oznacza brak regulacji.
Kropka lub kreska na rolce wskazuje aktualne ustawienie. Skierowana do wewnątrz pomieszczenia oznacza zwykle mocniejszy docisk (tryb zimowy), skierowana na zewnątrz słabszy (tryb letni). Oznaczenia różnią się między producentami, więc traktuj to jako wartości orientacyjne i sprawdź instrukcję swoich okuć.
Co to znaczy w praktyce dla rachunków
Tryb zimowy nie zastąpi dobrego okna, ale przy zużytej uszczelce potrafi ograniczyć przewiewy. Policzmy orientacyjnie. Jeśli nieszczelne okna zwiększają straty ciepła o kilka procent, to w domu o rocznym zapotrzebowaniu na ogrzewanie rzędu 15 000 kWh mówimy o stracie kilkuset kWh. Przy ogrzewaniu gazem czy pompą ciepła to mniej więcej 100-200 zł rocznie (wartości orientacyjne).
Trzeba jednak pamiętać o proporcjach. Samo przestawienie rolek da odczuwalny efekt głównie tam, gdzie docisk był zbyt słaby. W nowym, szczelnym oknie różnica będzie minimalna. Dla porządku dodajmy, że żadna regulacja nie poprawi współczynnika okna, który dla nowej stolarki według normy WT2021 powinien wynosić Uw ≤ 0,9 W/m2K (wartość orientacyjna dla okien standardowych).
Porównanie rozwiązań
| Rodzaj okna lub okucia | Tryb zimowy | Jak rozpoznać | Co zrobić |
|---|---|---|---|
| Nowe okno PCV rozwierno-uchylne | Najczęściej tak | Rolka z nacięciem lub kropką | Regulować imbusem 2 razy w roku |
| Okno drewniane nowe | Zwykle tak | Regulowane rolki na krawędzi | Regulować i smarować okucia |
| Okno starsze (15-20 lat) | Czasem | Sprawdzić oznaczenia rolek | Rozważyć wymianę okuć |
| Najtańsze okno z prostym okuciem | Często nie | Gładkie rolki bez oznaczeń | Dbać o uszczelki |
| Okno stałe lub uchylne | Nie | Brak rolek dociskowych | Wymieniać uszczelki |
| Okno drewniane skrzynkowe (stare) | Nie | Brak nowoczesnych okuć | Doszczelnić listwami i uszczelkami |
Co zrobić, gdy okno nie ma trybu zimowego
Brak regulacji nie oznacza, że jesteś bezradny. Masz kilka opcji.
- Wymiana uszczelek na nowe przywraca szczelność szybciej i taniej niż wymiana całego okna.
- Doszczelnienie taśmami lub listwami sprawdza się w starej stolarce drewnianej.
- Wymiana okuć na nowoczesne, z regulacją docisku, bywa opłacalna przy oknach w dobrym stanie ogólnym.
- Wymiana okna ma sens, gdy stolarka jest stara, nieszczelna i ma wysoki współczynnik Uw.
Decyzję warto oprzeć na wieku i stanie okien, a nie tylko na obecności trybu zimowego.
Podsumowanie
Nie wszystkie okna mają tryb zimowy. Funkcja ta zależy od okuć, a konkretnie od regulowanych rolek na krawędzi skrzydła. Nowsze okna PCV i drewniane zwykle ją mają, starsze i najtańsze często nie. Sprawdzenie zajmuje kilka minut i wymaga jedynie obejrzenia rolek. Jeśli nie masz pewności, jakie okucia masz w domu, albo zastanawiasz się, czy lepiej wymienić uszczelki, okucia czy całe okno, skontaktuj się z AM Okna. Doradzimy i przygotujemy bezpłatną wycenę dopasowaną do Twojej stolarki.
Powiązane artykuły
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak szybko sprawdzić, czy okno ma tryb zimowy?
Otwórz skrzydło i obejrzyj rolki na jego bocznej krawędzi. Jeśli rolka ma nacięcie pod imbus, kropkę lub kreskę, najprawdopodobniej da się regulować docisk. Gładka rolka bez oznaczeń zwykle oznacza brak tej funkcji.
Czy stare okna mają tryb zimowy?
Rzadko. Okna sprzed dwudziestu lat i drewniane skrzynkowe zwykle nie mają regulowanych rolek. W ich przypadku o szczelności decyduje stan uszczelek, a nie ustawienie docisku.
Co zrobić, gdy okno nie ma regulacji docisku?
Najprościej wymienić uszczelki na nowe, co przywraca szczelność tanim kosztem. Można też doszczelnić stolarkę taśmami lub rozważyć wymianę okuć na nowoczesne. Wymiana całego okna ma sens głównie przy starej i nieszczelnej stolarce.
Czy tryb zimowy realnie obniża rachunki za ogrzewanie?
Efekt jest odczuwalny głównie tam, gdzie docisk był zbyt słaby. Przy zużytej uszczelce regulacja może ograniczyć przewiewy i dać oszczędność rzędu stu, dwustu złotych rocznie. W nowym, szczelnym oknie różnica jest minimalna (wartości orientacyjne).
Czy regulacja trybu zimowego może uszkodzić okno?
Przy zachowaniu umiaru nie. Rolkę obraca się tylko o niewielki zakres, najczęściej kluczem imbusowym. Nie należy używać siły ani przekręcać rolki poza wyczuwalny opór, bo można uszkodzić mechanizm okucia.
Kontakt do Nas
